Mccheta (მცხეთა)

Gruzja
Kraj: Gruzja
Kontynent: Europa
Kategoria: Miasta
Region: Mccheta-Mtianetia
GPS: N: 41°51'0.00", E: 44°43'0.00"
Mccheta - panorama
Mccheta to miasto we wschodniej Gruzji, położone przy ujściu rzeki Aragwy do Kury (Mtkwari). Jest to jedno z najstarszych miast w Gruzji, którego początki sięgają zamierzchłych czasów prehistorycznych. Korzystne położone na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych, w regionie o żyznych glebach i łagodnym klimacie spowodowało, że już w epoce brązu powstała tu pierwsza osada. Miasto rozwinęło się jednak dopiero w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Jak wykazały badania archeologiczne prawdopodobnie od południowo-wschodniej strony znajdowała się twierdza Armazka, położona wysoko na górze Bagineti, na prawym brzegu rzeki Mtkwari (Kury), a od strony północnej miasto-twierdza Cycamuri, którą grecki poeta z I wieku nazywał Sawsamoro. Od III wieku p.n.e. do V wieku n.e. Mccheta była stolicą gruzińskiego Królestwa Iberii. W 65 roku p.n.e. miasto zostało najechane i zniszczone przez wojska rzymskiego wodza Pompejusza. Wkrótce potem Mccheta została odbudowana. W 337 roku w mieście proklamowano religię chrześcijańską jako religię państwową. W VI wieku Mccheta podupadła i straciła na znaczeniu, czego wynikiem było przeniesienie stolicy kraju przez księcia Dagi do prężnie rozwijającego się Tbilisi. Mimo to miasto pozostało miejscem koronacji władców Gruzji oraz ich pochówków aż do XIX wieku. Na przełomie XI-XIII wieku Mccheta znajdowała się pod zwierzchnictwem Bagratydów, a w 1801 roku wraz z całą Gruzją została wcielona do Imperium Rosyjskiego. Obecnie Mccheta pozostaje główną siedzibą najwyższych władz Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego.

Zwiedzanie
Jednym z najcenniejszych zabytków Mcchety jest imponujący kościół katedralny Sweti Cchoweli. Przez wieki świątynia pozostawała miejscem koronacji i wiecznego spoczynku władców Gruzji i królów z dynastii Bagratydów oraz siedzibą najwyższych władz Gruzińskiego Prawosławnego Kościoła Apostolskiego. Budowla wzniesiona została w latach 1010-1029 według projektu gruzińskiego architekta Arsakidze w miejscu starego pochodzącego z IV wieku kościoła. W 1787 roku król Herakliusz II polecił otoczyć katedrę wysokim murem obronnym z ośmioma wieżami. Obecnie świątynia pełni funkcję siedziby arcybiskupa Mcchety i Tbilisi, sprawującego urząd Katolikosa Gruzji. Kolejnym ważnym zabytkiem Mcchety jest żeński klasztor Samtawro z cerkwiami św. Nino i Przemienienia Pańskiego. Jego początki sięgają IV stulecia, kiedy to wybudowana została tu pierwsza świątynia. W kolejnych wiekach była ona sukcesywnie powiększana i przebudowywana. Pozostałe ważne zabytki miasta to m.in. usytuowane na prawym brzegu rzeki Kury ruiny akropolu Armazisciche z pozostałościami cytadeli, pałacu i grobowców oraz usytuowany w pobliżu miasta na szczycie malowniczego wzgórza Monastyr Dżwari. W 1994 roku zabytki Mcchety zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Ciekawostki
- W 2014 roku Katolikos-Patriarcha Gruzji Eliasz II nadał Mcchecie tytuł "Świętego Miasta".