Etruskowie

Historia

Etruskowie (Tyrrenowie) to współczesna nazwa ludu, który w starożytności (od VII wieku p.n.e. do I wieku n.e.) zamieszkiwał północną Italię (Etrurię), pomiędzy rzekami Arno i Tyber. Ich pochodzenie jest po dziś dzień sporne i już w starożytności było przedmiotem licznych dyskusji i przypuszczeń. Istnieją dwie główne teorie o pochodzeniu Etrusków. Pierwsza z nich mówi o tym, że byli ludnością napływową i przybyli ze wschodu (z Lidii w Azji Mniejszej). O prawdziwości tej teorii może świadczyć to, że ich język wykazuje podobieństwo z językiem licyjskim, lidyjskim czy kacyjskim a także to, że byli znakomitymi żeglarzami. Druga teoria mówi, że Etruskowie stanowili rdzenną ludność Italii, a ich podobne zwyczaje do innych kultur pochodzą z naśladownictwa luności napłyowowej. Etruskowie zamieszkiwali głównie tereny środkowych Włoch, między rzekami Arno i Tyber. Nigdy nie utworzyli państwa w dzisiejszym rozumieniu. Pod względem politycznym tworzyli tzw. związek miast (najprawdopodobniej było ich dwanaście) zwany lukumonią etruską. Były to jednostki autonomiczne, które stanowiły luźną ligę, prowadzącą wspólną politykę. Do najważniejszych miast etruskich należały m.in. Tarquinia, Volaterrae, Caere, Weje, Vetulonia, Volisinia, Wolci, Kortona, Arretium, Populonia, Clusium czy Perusia. Ludność Etrurii składała się z rodów panujących i z prostego ludu. Szczególne miejsce w społeczeństwie zajmowały kobiety. Ich pozycja była znacznie wyższa niż w Grecji i późniejszym starożytnym Rzymie.

Etruskowie posiadali silną flotę, która dążyła do opanowania handlu na Morzu Śródziemnym. Byli także znakomitymi rolnikami a także zajmowali się sztuką, rzeźbą, złotnictwem i malarstwem. Kultura i sztuka Etrusków wywarła silny wpływ na inne cywilizacyjnie oraz niżej stojące plamiona i ludy Italii. Kultura i cywilizacja Etrusków wywarła przypuszczalnie wielki wpływ na Rzymian. Istnieje nawet pogląd, że cywilizacja rzymska jest w istocie kontynuacją cywilizacji etruskiej pod inną nazwą i z innym językiem. Rzymianie mogli zapożyczyć także od Etrusków wiele mitów i rytuałów religijnych. To właśnie od nich Rzym przejął igrzyska gladiatorów, będące pierwotnie obrzędem pogrzebowym. Proces asymilacji Etrusków przez Rzymian rozpoczął się wraz z podbojem etruskiego miasta Veii przez Rzymian w 396 roku p.n.e.

Ciekawostki

• Od Etrusków (Tyrrenów) pochodzi nazwa Morze Tyrreńskie;
• Jednym z wynalazków etruskich są sztuczne zęby. Przypuszcza się jednak, że raczej zdobiły one jamę ustną, niż pomagały człowiekowi w rozgryzaniu pokarmów stałych.