Tartu

Estonia
Kraj: Estonia
Kontynent: Europa
Kategoria: Miasta
Prowincja: Tartu
Populacja: 102 817
Powierzchnia: 38 km²
Strona Internetowa: www.tartu.ee
GPS: N: 58°22'15.18", E: 26°42'53.38"
Tartu
Tartu - panorama
Tartu to miasto we wschodniej Estonii, położone nad rzeką Emajõgi. Jest to drugi co do wielkości (po Tallinie) ośrodek miejski w kraju i zarazem nieformalna intelektualna i kulturalna stolica Estonii. Badania archeologiczne prowadzone na terenie miasta wykazały, że tereny te zamieszkiwane były przez plemię Estów już V wieku n.e. W 1030 roku miejscowy gród został zdobyty i zajęty przez wojska księcia kijowskiego Jarosława Mądrego (978-1054). Niespełna dwa stulecia później osada dostała się we władanie członków Zakonu Kawalerów Mieczowych. W 1224 roku Tartu ustanowione zostało siedzibą biskupstwa, a wiek później stało się członkiem Hanzy (związek miast handlowych Europy Północnej z czasów Średniowiecza i początku ery nowożytnej). W 1558 roku miasto zostało zdobyte przez oddziały cara Iwana IV Groźnego, a niespełna rok rok później na mocy traktatu pokojowego zawartego w Jamie Zapolskim przekazane zostało wraz z Inflantami Rzeczypospolitej. W 1625 roku Tartu zostało opanowane przez Szwedów. Wtedy też z inicjatywy szwedzkiego króla Gustawa II Adolfa (1594-1632) założony został w mieście uniwersytet (była to druga w Europie Północnej uczelnia wyższa po założonym w 1477 roku uniwersytecie w Uppsali w Szwecji). Na uczelni tej studiowali bądź nauczali najwybitniejsi Estończycy, a także najznamienitsi patrioci - przeciwnicy caratu. Na początku XVIII wieku miasto dostało się ponownie pod panowanie Rosyjskie. Wtedy też Tartu nawiedzone zostało przez trzy wielkie pożary (1708, 1763 i 1775) w czasie których spłonęła niemal cała średniowieczna zabudowa. Miasto odbudowano w stylu późnego baroku i klasycyzmu. Mimo zakrojonej na szeroką skalę rusyfikacji miasto przez cały czas posiadało typowo niemiecki charakter. Praktycznie aż do wybuchu I wojny światowej językiem wykładowym na miejscowej uczelni był niemiecki. Ciężki okres Tartu przeżywało w czasie II wojny światowej, kiedy to blisko 50% jego zabudowy uległo zniszczeniu. Po wojnie miasto zostało odbudowane. Liczne wojny oraz utarczki pomiędzy mocarstwami walczącymi o wpływy w północno-wschodniej Europie powodowały, że bardzo często zmieniała się władza nad miastem, a co za tym idzie również i jego nazwa. W czasach sprzed podbojów Duńczyków, Kawalerów Mieczowych i Rusinów, gród nazywał się Tarbatu, a w średniowieczu i XIX wieku zwano go Juriewem. W międzyczasie pojawiła się także nazwa Dorpat, ostatecznie jednak przyjęto nazwę Tartu.

Zwiedzanie
Mimo wielu zniszczeń wojennych do czasów obecnych w Tartu zachowało się kilka zabytkowych budowli. Najciekawsze z nich to m.in. m.in. XIII wieczny kościół św. Jana, barokowy gmach ratusza miejskiego, kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, pomnik króla Szwecji i fundatora uniwersytetu - Gustawa II Adolfa, trzy zabytkowe mosty oraz znajdujące się na terenie parku i jego obrzeżach Toomemägi liczne zabudowania uniwersyteckie (większość z nich pochodzi z XIX wieku i reprezentuje styl klasycystyczny).

Ciekawostki
- Jednym z nieoficjalnych symboli Tartu jest znajdująca się na placu ratuszowym fontanna z figurą całujących się studentów.
- Tartu jest najbardziej polskim z estońskich miast. Na przełomie XVI i XVII wieku południowa część kraju przez blisko 50 lat znajdowała się pod polskim panowaniem, w czasie którego zaszły tutaj istotne zmiany. Utworzono wówczas w mieście kolegium jezuickie, które położyło fundamenty pod edukację wyższą. Z Tartu, wraz z wracającymi do ojczyzny studentami, przywędrowała tradycja korporacji akademickich.
Czy wiesz że?
W północnej Estonii znajduje się kilkadziesiąt niezwykle malowniczych wodospadów. Najwyższym z nich jest mierzący blisko 30 metrów Valaste, a największym zaś, określany mianem estońskiej Niagary - wodospad Jagala.
Reklama
Polub nas