Legnica

Polska
Kraj: Polska
Kontynent: Europa
Kategoria: Miasta
Województwo: Dolnośląskie
Populacja: 104 178
Powierzchnia: 56 km²
GPS: N: 51°12'25.22", E: 16°9'19.16"
Legnica
Legnica - panorama
Legnica to miasto w południowo-zachodniej Polsce, położone nad rzekami Kaczawą (lewy dopływ Odry) i Czarną Wodą. Pierwsze udokumentowane ślady osadnictwa na terenie obecnego miasta pochodzą z VIII wieku. Wtedy to znajdował się tu jeden z ważniejszych grodów plemienia Trzebowian (plemię zachodniosłowiańskie z grupy lechickiej zamieszkujące na Dolnym Śląsku na zachód i północ od siedzib Ślęża). Wiadomo też, ze w drugiej połowie X wieku w czasach rządów Mieszka I powstała tu nowa osada w formie tzw. "grodu piastowskiego". W 1241 roku pod Legnicą (w wiosce Legnickie Pole) rozegrała się słynna bitwa z Mongołami, która mimo porażki wojsk chrześcijańskich pod wodzą księcia legnickiego Henryka Pobożnego uratowała Europę i kulturę zachodnią przed ekspansją islamu. Po bitwie legnickiej Mongołowie podzielili swoje siły. Większość udała się, pustosząc tereny po drodze, przez Morawy na Węgry, gdzie miała się połączyć z główną armią Batu-chana, część, zapewne z rannymi i zwłokami wodza, udała się w drogę powrotną na Ruś. W 1248 roku Legnica podniesiona została do rangi stolicy Księstwa Legnickiego, a w 1329 roku miasto stało się stolicą czeskiego lenna. Do 1675 roku, Legnica stanowiła siedzibę potomków królewskiej dynastii Piastów, potem przeszło kolejno pod panowanie Habsburgów i Hohenzollernów. Po zdobyciu Śląska przez Królestwo Prus miasto, wraz z całym regionem stało się od 1740 roku częścią państwa pruskiego, a po II wojnie światowej na mocy postanowień konferencji poczdamskiej Legnica znalazła się w granicach Polski. Pod koniec wojny w wyniku działań zbrojnych miasto zostało dotkliwie zniszczone co do tej pory zauważyć można w krajobrazie miejskim.

Zwiedzanie
Jednym z najcenniejszych zabytków Legnicy jest okazała katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Jej początki sięgają przełomu XII i XIII stulecia, kiedy to wzniesiona została tu pierwsza świątynia. Obecny budynek wybudowany został w latach 1333-1380 według projektu znanego muratora Wilanda. We wnętrzu katedry warto zwrócić uwagę na liczne epitafia, XVI wieczną renesansową ambonę, barokowy ołtarz, oraz XIII wieczną brązową chrzcielnicę w kształcie kielicha mszalnego. Kolejnym ważnym zabytkiem miasta jest okazały zamek Piastowski. Jego początki sięgają VIII wieku, kiedy to wybudowano tu pierwszy drewniano-ziemny gród obronny. Razem z pobliskim grodem w Jaworze stanowił on miejsce obrony i kontroli ziemi plemienia Trzebowian. Pod koniec XII stulecia stary gród zastąpiony został otoczonym głęboką fosą murowanym zamkiem. Była to jedna z pierwszych kamiennych warowni jakie wzniesiono na terenach należących do Polski. W 1241 roku twierdza skutecznie odparła mongolski najazd. W kolejnych wiekach zamek był wielokrotnie przebudowywany i powiększany. Obecny wygląd zamek zawdzięcza ciągłym rozbudowom oraz wielokrotnym przebudowom w duchu kolejnych epok, a także rujnującym go doszczętnie wielkim pożarom z lat 1711, 1835 i 1945. Najstarszą część całego założenia stanowią dwie gotyckie wieże: ośmioboczna św. Piotra i okrągła św. Jadwigi. Ponadto na dziedzińcu w specjalnie wybudowanym pawilonie znajdują się kamienno-ceglane relikty odkrytej podczas prac archeologicznych romańskiej kaplicy św. Benedykta i Wawrzyńca. Pozostałe ważne zabytki Legnicy to m.in. XIII wieczny kościół św. Jacka, Stary i Nowy budynek ratusza miejskiego, bogato zdobiona renesansowa Kamienica pod Przepiórczym Koszem, Akademia Rycerska, stanowiące pozostałości murów miejskich zabytkowe baszty oraz kościoły św. Jana Chrzciciela i Najświętszej Maryi Panny.

Ciekawostki
- Niektórzy badacze identyfikują Legnicę z miastem Lugidunum, stolicą plemienia Lugiów. Została ona odwzorowana na antycznej mapie Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142-147 naszej ery.