Bajonna (Baiona)

Francja
Kraj: Francja
Kontynent: Europa
Kategoria: Miasta
Region: Akwitania
GPS: N: 43°29'26.45", W: 1°28'38.32"
Bajonna
Bajonna - panorama
Bajonna to miasto w południowej Francji, położone przy ujściu rzeki Nive do rzeki Adour w pobliżu jej ujścia do Zatoki Biskajskiej (Ocean Atlantycki). Jego początki sięgają czasów starożytnych, kiedy to Rzymianie założyli tu obóz warowny Lapurdum. Korzystne położenie w pobliżu ważnych szlaków handlowych łączących Europę z Półwyspem Iberyjskim spowodowało, że niewielka osada bardzo szybko rozwinęła się w znaczący ośrodek handlowy. Około VIII wieku w mieście założone zostało biskupstwo i rozpoczęta została budowa pierwszej katedry. Około IX wieku w Bajonna osiedlili się Wikingowie. Pod koniec XII wieku miasto stanowiło własność Korony angielskiej, a w 1451 roku pod koniec wojny stuletniej zostało zdobyte przez wojska Karola VII i wcielone do Francji. W 1578 roku przekopany został kanał na rzecze Adour, dzięki czemu wzrosło znaczenie Bajonnu jako portu. Niespełna wiek później miasto otoczone zostało fortyfikacjami i cytadelą które zaprojektowane zostały przez słynnego francuskiego inżyniera wojskowego i architekta Sébastiena Vaubana (1633-1707). W tym czasie Bajona była już ważnym baskijskim portem oraz miejscem wymiany towarów. Stąd też Baskowie wyruszali do Ameryki i Afryki, a z dalekich podróży przywozili niezwykle cenione w Europie przyprawy korzenne. Na początki XIX wieku Napoleon I zmusił w Bajonnie ówczesnego króla Hiszpanii - Karola IV do abdykacji na rzecz swego brata Józefa Bonapartego. Kolejny rozkwit miasta nastąpił pd II wojnie światowej, kiedy ta za sprawą eksploatacji pokładów gazu ziemnego w pobliskim Larq znacząco wzrosło znaczenie portu w Bajonnie.

Zwiedzanie
Jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Bajonnu jest okazała gotycka katedra (Sainte-Marie Cathedral). Jej budowa rozpoczęta została w XIII wieku i ciągnęła się przez trzy kolejne stulecia. W XIX wieku zachodnia fasada świątyni została ozdobiona dwiema 80 metrowymi wieżami. Wokół katedry oraz przy rue Port-Neuf, a zwłaszcza wzdłuż brzegów rzeki Nive zachowało się wiele starych domów. Część z nich jest z kamienia, jednak przeważającą większość zbudowana została z muru pruskiego. W jednym z domów urządzone zostało niezwykle ciekawe Muzeum Baskijskie i Historii Bajonny. Od niepamiętnych czasów Bajonna stanowiła także warowną fortecę. Dziś przypominają o tym dawny zamek (Château-Vieux) oraz zachowane w doskonałym stanie XVII wieczne fortyfikacje z ogromnymi bastionami oraz cytadelą.

Sumy bajońskie
Popularnym polskim określeniem na niezliczoną (czy wręcz nieosiągalną) ilość gotówki są tak zwane "sumy bajońskie". Określenie to pochodzi z początku XIX, kiedy to przeszło 43 miliony franków wierzytelności pruskich (wynikłe z hojnie udzielanych pożyczek na niekorzystnych warunkach przez rząd pruski), ulokowane było na hipotekach dóbr ziemskich w Księstwie Warszawskim, które przejęte zostały jako zdobycz wojenna przez Napoleona. Sumy te zostały "wspaniałomyślne" odstąpione przez cesarza Francuzów Księstwu Warszawskiemu na mocy układu w Bajonnie w zamian za 21 milionów franków płatnych w ciągu czterech lat na które rząd Księstwa musiał zaciągnąć pożyczki. Mimo tego owe "bajońskie sumy" były nie do spłacenia spłacenia i przyczyniły się jedynie do dużych problemów budżetowych Księstwa. Ostatecznie po kongresie wiedeńskim, wraz z likwidacją Księstwa Warszawskiego, wierzycielem prywatnych mieszkańców stał się ponownie rząd pruski.

Ciekawostki
- To właśnie w Bajonnie w XVII wieku powstały pierwsze bagnety, a ich francuska nazwa baïonnette pochodzi właśnie od nazwy miasta
Zabytki i atrakcje w pobliżu (do 50 km)
Czy wiesz że?
Obecnie jednym z największych rarytasów oraz składników wyrafinowanych dań kuchni francuskiej jest ślimak winniczek (Helix pomatia). Warto jednak wiedzieć, że jeszcze sto lat temu stanowił on stały element diety głównie ludzi najuboższych. Ich mięso jest chude, ale bogate w białko, magnez, wapń czy jod. We Francji ślimaki jada się przez cały rok, ale najsmaczniejsze są wiosną, gdy zawierają najmniej soli wapiennych, nadających niepożądany "smak jesieni".
Reklama
Polub nas