Albania - Historia
Albańczycy nazywają swój kraj Shqipëria co w dosłownym tłumaczeniu oznacza krainę orła. Ich korzenie sięgają dawnych plemion iliryjskich, starożytnego ludu indoeuropejskiego. Pierwsze ślady obecności człowieka, które udało się odkryć (narzędzia z ok. 30 000-10 000 lat p.n.e.), pochodzą z okresu paleolitu. Znaleziono je w Albanii Południowej. Datuje się, że około 6000-2600 lat p.n.e. nastąpiło osiedlenie ludności anatolisjkiej. Miało to związek z ociepleniem klimatu. Zaczęto wówczas wyrabiać ceramikę i uprawiać rolę.
W drugim tysiącleciu przed naszą erą, Iliryjczycy zajęli Zachodnie Bałkany. Zbudowali znaczące, ufortyfikowane miasta, opanowali wydobycie srebra i miedzi i stali się specjalistami w żeglowaniu na Morzu Śródziemnym. W VII wieku p.n.e. do Albani przybyli Grecy w celu ustalenia samorządnych kolonii na Epidamnos (obecnie Durrës), Apolloni i Butrint. Prowadzili także handel z Iliryjczykami. Dynastia Ardiajów, która panowała w ówczesnych czasach na terenie Albianii, weszła w konflikt z Rzymem (229 rok p.n.e), który wysłał flotę 200 statków przeciw królowej Teutcie (żonie króla iliryjskich Ardiajów Agrona). Długa wojna doprowadziła do rozszerzenia kontroli Rzymu na całym obszarze Bałkanów.
Pod rządami Rzymian, Iliryjczycy cieszyli się ze pokoju i dobrobytu, chociaż na dużych majątkach rolnych, niektórzy z nich pracowali jako niewolnicy. Pomimo długiego okresu panowania rzymskiego zarówno Grecy, jak i Ilirowie zachowali swój język oraz tradycje. Z czasem ludność przestała czcić swoje stare bóstwa, na rzecz nowej wiary chrześcijańskiej, której orędownikiem był Cesarz, a także także zaczęła wymienić swoje stare bóstwa z nowej wiary chrześcijańskiej.
W 1344 roku Albania została przyłączona do Serbii, ale po pokonaniu Serbii przez Turków w 1389 roku cały region został otwarty na atak Imperium Osmańskiego. Wenecjanie okupowali kilka nadmorskich miejscowości, a bohater narodowy Skanderbeg (Gjergj Kastrioti) założył niezależne państwo albańskie. Skanderbeg wygrał wszystkie 25 walk z Turkami. Nawet sam Fatih Sultan Mehmet - zdobywca Konstantynopola, nie zdołał pokonać zamku w Kruji. Po śmierci Skanderbega w 1479 roku Turcy przełamali opór Albańczyków przejmując kontrolę w kraju.
Przez blisko cztery kolejne stulecia Albania znajdowała się pod panowaniem osmańskim. Obywatele muzułmańscy byli uprzywilejowani, natomiast rodziny chrześcijańskie zostały zmuszone do oddania jednego synów do służby armii janczarów przejścia na islam. W związku z tym wielu Albańczyków przyjęli nową wiarę.
W 1878 roku Liga Prizreńska rozpoczęła walkę o autonomię, która została stłumiona przez armię Turecką w 1881 roku. Kolejne powstania między 1910 a 1912 rokiem zakończyły się ogłoszeniem niepodległości i utworzeniem tymczasowego rządu kierowanego przez Ismaila Qemali. Poza Albanią znalazło się przyznane Serbii Kosowo. Wraz z wybuchem I wojny światowej, Albania została zajęta kolejno przez wojska Grecji, Serbii, Francji, Włoch i Austro-Węgier.
W 1920 roku stolica kraju została przeniesiona z Durrës do Tirany. Rządy prawosławnego księdza republikanina Fana Noli'ego pomogły ustabilizować kraj, ale w 1924 roku został odwołany przez ministra spraw wewnętrznych Ahmeda Bey Zogu, który wprowadził w kraju dyktatorskie rządy, a w 1928 roku ustanowił się także jako król. Jego ścisła współpraca z Włochami obróciła się w kwietniu 1939 roku, kiedy Mussolini nakazał inwazję Albanii. Zogu uciekł do Wielkiej Brytanii wraz ze swoją młodą żoną i nowo narodzonym synkiem.
W wrześniu 1948 Albania zerwała stosunki z Jugosławią, chociaż wcześniej miała nadzieję na włączenie kraju do Jugosłowiańskiej Federacji. Zamiast tego Albania weszła w sojusz z ZSRR czego wynikiem było wprowadzenie w życie planów gospodarczych w stylu sowieckim. Te wydarzenia spowodowały wzrost gniewu USA i Wielkiej Brytanii, które podjęły się nieudanej próby obalenia rządu. Albania ściśle współpracowała z ZSRR aż do 1960 roku.
Na przełomie 1966 i 1967 roku pod wpływem sojuszu z Chinami doszło w Albanii do rewolucji kulturalnej. Rozpoczęta została kolektywizacja rolnictwa, zakazano wszelkiej religii, a pracowników administracji przeniesiono do odległych obszarów. Po sowieckiej inwazji na Czechosłowację w 1968 roku, Albania opuściła Układ Warszawski i rozpoczęła samodzielną politykę obronną. Władze komunistyczne poczyniły postępy w odwadnianiu równin nadmorskich, budowaniu systemów elektrowni wodnych, oraz usprawniono transport kolejowy.
Śmierci Mao Zedonga w 1976 roku oraz zmiany, które nastąpiły w Chinach po 1978 roku, wpłynęły na zerwanie stosunków politycznych między państwami. Albania została odosobnia i bez sojuszników. Gospodarka została zdewastowana i niedobory żywności stały się ogromnym problemem. Dopiero po śmierci Envera Hodży w 1995 roku do władzy doszli demokraci.
Czy wiesz że?
W herbie Albanii znajduje się charakterystyczny czarny dwugłowy orzeł. Niegdyś stanowił on symbol rodowy Kastriotów - możnego rodu z którego wywodził się słynny XV wieczny albański bohater narodowy Skanderberg. Ptak posiada także 25 piór, które symbolizują 25 bitew jakie stoczył Skanderberg z turkami.
Reklama
Polub nas